Bezinning van deze maand

Sprokkelhout

Sprokkelhout is de titel van een boek uit 2018 van Edy Korthals Altes met de subtitel: Een zoektocht naar zin en geloof. (Zijn memoires, getiteld ‘Van havik tot vredesduif’, is verschenen in februari 2017). Edy Korthals Altes is afgelopen maart 95 jaren oud geworden.

In het boek Sprokkelhout heeft hij korte en langere notities en gedachten bij elkaar gebracht (gesprokkeld zou je kunnen zeggen) en gesorteerd voor deze uitgave. Het ‘Ten Geleide’ van de hand van broeder Gerard Mathijsen, abt van de Sint-Adelbertabdij in Egmond, karakteriseert de bundel als volgt: ‘Ondanks alle onheilspellende tekenen van rampspoed gelooft de auteur in de kracht van het geloof dat elk mensenkind een drager van Gods belofte maakt en wijst hij de weg naar een innerlijkheid die verbindt met de Allerhoogste en met ieder mens. … Dit boek brengt zijn boodschap van vreedzame liefde en verdraagzaamheid in een wereld die met zijn massa vernietigingswapens zich aan de rand van de afgrond heeft gebracht’. Het boek gaat over zijn geloof vanuit oecumenisch denken en eindigt met een roerende brief aan zijn kleinkinderen.

Maar daar gaat het niet alleen over. Een ander kernpunt is zijn waarschuwing voor ecologische rampspoed. In die zin sluit het boek precies aan bij het Laudato Si’ van onze paus Franciscus. Het gaat dan ook niet alleen om anders ómgaan met de natuur. Het gaat om de totale samenhang van natuur. De aarde als geheel. En over de houding van de mens en het bedrijfsleven in het nu. Werkt alles en iedereen wel ten behoeve van de duurzaamheid, zijn de bedrijven ‘groen’ bezig, stimuleren en investeren banken ten gunste van de mens, de aarde, sturen de regeringen aan op welzijn van mens en wereld?

Ook in het boek van Achim Eckert, ‘Das heilende Tao’, wordt gerefereerd aan het menselijke gedrag ten aanzien van het weekend-shoppen per vliegtuig naar andere grote steden. In Indonesië wordt op grote schaal oerwoud verbrand ten gunste van palmolie (per minuut ter grootte van 35 voetbalvelden). Die palmolie vind je terug in etenswaren, cosmetische producten, wasmiddelen, enzovoort. De inleiding van dit boek eindigt met een wrang grapje: ‘Twee planeten komen elkaar tegen. Zegt de ene planeet tegen andere: Wat zie jij er schurftig en verfomfaaid uit, wat is er met jou aan de hand? De andere kermt: Hier wonen mensen. Zegt de eerste: Dat gaat voorbij. Die had ik vroeger ook!

Als je naar de praktijk van de laatste decennia en nu kijkt, lees en zie je dat de aarde wordt uitgeput. Op dit moment worden ook in Brazilië met toestemming van president Bolsonaro de oerwouden in brand gestoken. En de presidenten van de grootmachten sturen met miljarden aan op een wapenwedloop. Er worden miljoenen besteed door Europa om juist geen vluchtelingen op te hoeven vangen. Alles is gericht op winst. Ook in Nederland gaat veel ten koste van het welzijn van mens, dier en natuur in bredere zin.

Het kan leiden tot een houding van: Kan ik er wat aan doen!? Mijn antwoord daarop is JA. Je kunt er iets aan doen door bewust boodschappen te doen. Je te richten op duurzaamheid. In gesprekken kun jij je richten op verdraagzaamheid. En ja, je politieke houding is van belang: bij ‘stem’ mogelijkheden goed nagaan welke politieke partij het meeste bij wil dragen aan het welzijn van mens, dier, economie. Kortom het begint bij jouw gedrag, jouw politieke stem!

Vrede en alle goeds
Jan Bijlsma ofs
vorming@ofsnederland.nl